Sunucu Kurulum, Bakım ve Yönetimi

Uzaktan izleme sürekli çalışmalı; donanım sağlık kontrolü, disk/RAID durumu ve yedek doğrulaması aylık, firmware-BIOS ve sürücü güncellemeleri ile kapasite raporu üç ayda bir yapılmalıdır. Yılda bir kez de fiziksel bakım öneriyoruz: fan ve toz temizliği, kablo düzeni, UPS akü testi ve sunucu odası sıcaklık ölçümü. Kritik iş yükü taşıyan sunucularda aylık periyodu iki haftaya çekiyoruz.

Periyodik bakım kalemlerinin büyük bölümü sistem açıkken yapılır: izleme verisi analizi, log incelemesi, yedek doğrulama, disk ve RAID sağlık raporu, antivirüs ve kaynak kullanım kontrolü kesinti gerektirmez. Yalnızca firmware/BIOS güncellemesi, RAID denetleyici yazılımı ve bazı Windows Server yamaları yeniden başlatma ister. Bunlar önceden onayınızla mesai dışı bakım penceresine planlanır; sanallaştırılmış ortamlarda vMotion ile sanal makineler başka host'a taşınarak kesintisiz yürütülür.

Önce envanter ve bağımlılık analizi yapılır: hangi rol, uygulama, veritabanı ve paylaşım hangi sunucuda çalışıyor, kim bağlanıyor. Ardından hedef mimari kurulur ve göç yöntemi seçilir — fiziksel sunucular için P2V dönüşümü, sanaldan sanala V2V, dosya sunucuları için ACL koruyarak Robocopy/DFS, Active Directory için ek DC kurup FSMO rollerinin devri, veritabanları için yedek-geri yükleme veya log shipping. Göç öncesi tam yedek alınır, hafta sonu bakım penceresinde geçiş yapılır ve geri dönüş (rollback) planı hazır tutulur.

Yedekleme işinin 'başarılı' raporu tek başına yeterli değildir; yedek ancak geri döndüğünde yedektir. Veeam SureBackup ile yedekler izole bir test ortamında otomatik açılıp işletim sistemi, uygulama ve veritabanı seviyesinde doğrulanır. Buna ek olarak periyodik bakımda örnek dosya ve sanal makine geri yükleme testi yapıp sonucu raporluyoruz. 3-2-1 kuralını uyguluyoruz: en az üç kopya, iki farklı ortam, biri saha dışı; fidye yazılımına karşı değiştirilemez (immutable) yedek katmanı öneriyoruz.

Tek bir uygulama çalıştıran, çok yüksek G/Ç isteyen veya lisans nedeniyle özel donanıma bağlı iş yükleri dışında sanallaştırma neredeyse her zaman avantajlıdır. VMware vSphere veya Hyper-V ile aynı donanım üzerinde birden çok sunucu rolü izole çalışır; anlık görüntü, yedekleme, taşıma ve felaket kurtarma çok daha kolaydır. İki host ve paylaşımlı depolama ile kurulan bir küme, tek fiziksel sunucudan hem daha yüksek erişilebilirlik hem de daha iyi kaynak verimliliği sağlar. Doğru karar için mevcut CPU, RAM, IOPS ve büyüme eğiliminizi ölçerek öneri sunuyoruz.

Bakım anlaşmalı müşterilerimizde önceliğe göre çalışıyoruz: sunucunun tamamen durduğu kritik arızalarda 2 saat, yedekliliğin kaybolduğu (disk arızası, güç kaynağı arızası, başarısız yedekleme) yüksek öncelikli durumlarda 4 saat, tek kullanıcıyı etkileyen veya planlı taleplerde 8 saat içinde müdahale ediyoruz. Uzaktan müdahale çoğu vakada dakikalar içinde başlar; yerinde gerekiyorsa İstanbul içinde saha ekibimiz yönlendirilir. Kritik sunucular için yedek parça (disk, güç kaynağı, bellek) bulundurma planı da anlaşmaya eklenebilir.

Hayır, işletim sistemi ve sanallaştırma lisansları hizmet bedeline dahil değildir; bunlar müşteri adına satın alınır ve müşteriye ait olur. Buna karşılık lisans planlamasını biz yapıyoruz: Windows Server Standard mı Datacenter mı gerektiği, fiziksel çekirdek sayısına göre kaç çekirdek lisansı alınacağı, CAL türü (kullanıcı veya cihaz) ve VMware vSphere sürüm seçimi konusunda maliyet karşılaştırmalı öneri sunuyoruz. Lisansı bizden veya başka bir kanaldan temin edebilirsiniz; kurulum ve etkinleştirme hizmet kapsamındadır.

İkisini birlikte veriyoruz. Sunucu yönetiminin büyük bölümü — izleme, yama, log analizi, yedek doğrulama, yapılandırma — uzaktan güvenli ve kayıt altındaki bağlantıyla yapılır. Donanım değişimi, yeni sunucu kurulumu, kablolama, sunucu odası ve UPS kontrolü gibi işler için İstanbul genelinde yerinde geliyoruz. Merkezimiz Maltepe'de olduğundan Anadolu Yakası'nda müdahale süremiz özellikle kısadır; sunucu bulunmayan lokasyonlar için de iDRAC/iLO gibi uzaktan yönetim kartları üzerinden fiziksel erişim olmadan müdahale edebiliyoruz.

Kurumsal sunucularda üretici garantisi tipik olarak 3 yıl, uzatmalarla 5 yıla çıkar. 5. yıldan sonra yedek parça tedariki zorlaşır, güç verimliliği düşer ve arıza olasılığı belirgin artar. Yenileme kararını yaşa değil verilere dayandırıyoruz: CPU ve bellek doygunluğu, disk yazma aşınması (SSD wear), destek durumu, işletim sistemi desteğinin bitiş tarihi ve arıza geçmişi. Kapasite raporumuz bu göstergeleri izler ve yenileme ihtiyacını genellikle 6-12 ay öncesinden bildirir.

Sunucu odası sıcaklığı 18-27 °C, bağıl nem %40-60 aralığında tutulmalı; kabin önü soğuk, arkası sıcak koridor düzeni korunmalıdır. Kesintisiz güç kaynağı, sunucuların düzenli kapanmasına yetecek süreyi (en az 10-15 dakika) sağlamalı ve aküleri yılda en az bir kez test edilmelidir. Ayrıca toz kontrolü, kilitli kabin, yangın algılama ve ortam sıcaklığı için alarmlı sensör öneriyoruz. Bakım ziyaretlerinde bu kalemleri ölçüp raporluyoruz.

Sunucu bakım firmasını seçerken dört şeye bakın: yazılı müdahale süresi (SLA) taahhüdü var mı, bakım kapsamı madde madde tanımlı mı, her ziyaret sonrası rapor veriliyor mu ve yedeklerin geri döndüğü fiilen test ediliyor mu. Bunlara ek olarak firmanın hem donanım hem sanallaştırma hem de yedekleme katmanını tek elden yönetebilmesi önemlidir; aksi halde arıza anında sorumluluk taraflar arasında dağılır. Biz Maltepe/İstanbul merkezliyiz; yerinde desteği İstanbul genelinde, Anadolu Yakası ve Avrupa Yakası'ndaki lokasyonlara veriyoruz, uzaktan sunucu yönetimini ise Türkiye geneline sağlıyoruz. Kritik arızada 2 saat, yüksek öncelikli durumlarda 4 saat, standart taleplerde 8 saat içinde müdahale ediyoruz.

Süreç ücretsiz sunucu sağlık kontrolüyle başlar: mevcut donanımın durumu, RAID dizisi, sanallaştırma katmanı, yedekleme yapısı ve kapasite eğilimi ölçülüp raporlanır. Bu rapora göre bakım kapsamı belirlenir — kaç sunucu, hangi periyot (sürekli izleme, aylık kontrol, üç aylık firmware ve kapasite, yıllık fiziksel bakım) ve hangi öncelik seviyesinde müdahale isteniyor. Ardından kapsam, müdahale süreleri, uzaktan ve yerinde destek dengesi ile raporlama düzenini içeren yazılı teklif hazırlanır; karşılıklı onayla bakım sözleşmesi imzalanır ve sunucular izlemeye alınır. Anlaşma başladıktan sonra ilk bakım ziyaretinde envanter ve temel yapılandırma kayıt altına alınır.

Hazır bir liste fiyatı yayımlamıyoruz, çünkü bakım maliyeti sunucu sayısına, sanallaştırma katmanının olup olmadığına, yedekleme mimarisinin büyüklüğüne, istenen müdahale süresine ve yerinde ziyaret sıklığına göre değişiyor. Tek bir fiziksel sunucunun izlenmesiyle, iki host'lu bir vSphere kümesi ve Veeam yedekleme altyapısının yönetimi aynı iş değildir. Bu yüzden önce ücretsiz sunucu sağlık kontrolü yapıyor, mevcut durumu raporluyor ve ihtiyacınıza göre kapsamı netleştirilmiş bir teklif sunuyoruz. Teklifte hangi kalemin dahil olduğu, hangi işin ek ücretli olduğu ve müdahale süreleri yazılı olarak yer alır.

Evet, yerinde sunucu desteğini İstanbul'un her iki yakasında da veriyoruz. Merkezimiz Maltepe'de olduğu için Kartal, Ataşehir, Ümraniye, Kadıköy, Pendik gibi Anadolu Yakası lokasyonlarına ulaşım süremiz kısadır; Avrupa Yakası'ndaki sunucu odaları için de planlı bakım ziyaretleri ve arıza müdahalesi yapıyoruz. Donanım değişimi, yeni sunucu kurulumu, kabin ve kablolama düzeni, UPS akü testi ile sunucu odası ortam ölçümü gibi işler yerinde yürütülür. İzleme, yama yönetimi, log analizi ve yedek doğrulama gibi kalemler ise uzaktan yapıldığı için Türkiye'nin her yerindeki sunucuları yönetebiliyoruz.